Camperreis Schotland – Deel 1: Lost Place Hartwood Hospital & dronevlucht boven Dunnottar Castle
Welkom bij onze nieuwe serie
Hallo allemaal – en van harte welkom bij onze nieuwe serie! We nemen jullie mee op onze allereerste reis naar Schotland – met onze camper Wickie, vol verwachting en zoals altijd met de nodige verrassingen. Ons doel: het legendarische Hoogland, verlaten plekken, ruige kusten en veel kippenvel.
Vertrek met hindernissen: Van Duitsland naar Calais
Het gaat beginnen – of beter gezegd: het zou beginnen. Ons plan is duidelijk: vandaag willen we Calais bereiken om morgenochtend met de veerboot naar Dover over te steken. Maar Duitsland toont zich van zijn beste kant: files, zover het oog reikt. Of we nu via het Ruhrgebied of Rheinland rijden – er is geen doorkomen aan. Al aan het begin van onze reis groeit de tijdsdruk.
Zodra we Duitsland verlaten, wordt het rustiger. Door Nederland komen we er goed doorheen, geen enkele file. Maar dan komt Antwerpen – en daarmee een vertraging van 45 minuten. Ook dat lukt ons, en rond 23.00 uur bereiken we inderdaad de haven van Calais. Daar overnachten we direct op het haventerrein, de wekker staat op 4.00 uur. Vier uur slaap – typisch camperleven dus.
De veerboot naar Engeland: spanning in de ochtend
Om 4 uur gaat de wekker. Twee uur voor vertrek, dat is tot nu toe altijd genoeg geweest. Maar vandaag is alles anders. Al bij het inchecken het eerste probleem: ons boekingsnummer bestaat zogenaamd niet in het systeem. We worden naar het veerbootkantoor gestuurd. Daar moeten we wachten terwijl het systeem opnieuw wordt opgestart.
Geluk bij een ongeluk: onze boeking wordt gevonden – we kunnen verder. Door de Franse douanecontrole – geen probleem. Maar dan de Engelse paspoortcontrole. Maar liefst 1,5 uur wachten. Als we eindelijk door zijn, is de veerboot allang weg. We zijn teleurgesteld, moe en radeloos.
Maar het loopt anders: rond 9 uur verschijnt er een medewerker en knipoogt ons, hem te volgen. Met 70 tot 80 km/u gaat het door het haventerrein. En inderdaad – we worden nog op een veerboot gelaten. Als laatsten aan boord. Wat een geluksmoment!
Aankomst in Engeland: File, file en nog eens file
Op de veerboot valt alle stress eerst van ons af. We genieten van de overtocht, drinken een kopje koffie en ademen diep in. Maar ook na de overtocht blijft het geluk ons niet lang trouw. Zodra we van boord rijden, begint het volgende hoofdstuk: file in Engeland. Kilometerslang. We komen nauwelijks vooruit.
Pas laat in de avond bereiken we een standplaats in New Mains in Schotland. Geen hoogtepunt, maar voldoende. Snel iets eten – dan alleen nog naar bed. Doodmoe, maar eindelijk aangekomen. Welkom in Schotland!
Het eerste kippenvelmoment: Hartwood Hospital
De volgende ochtend beginnen we vroeg. Onze eerste bestemming: het Hartwood Hospital. Een verlaten plek, alsof het uit een film komt. Verlaten, omheind, mysterieus. De gebouwen staan stil in het landschap, de natuur heeft veel teruggewonnen.
Al bij het naderen voelen we dat deze plek iets bijzonders is. Kraaien krijsen boven ons, de wind fluit door gebroken ramen. De sfeer is somber, snel al surrealistisch.
We mogen niet naar binnen – het terrein is beveiligd. Maar Kirsten pakt de telelens, ik laat de drone opstijgen. Wat we daarmee vastleggen, is indrukwekkend: vernietigde gevels, ingestorte daken, een plek waar de tijd heeft stilgestaan. De opnames lijken wel uit een horrorfilm.
Een plek vol geschiedenis: Hartwood Hospital en psychiatrie
Het Hartwood Hospital werd eind 19e eeuw gebouwd en diende aanvankelijk als algemeen ziekenhuis met de nadruk op langdurige zorg en geriatrie. Later werden hier ook psychiatrische patiënten behandeld.
Na een grote reorganisatie in de gezondheidszorg werd het ziekenhuis in de jaren 2000 gesloten. Tegenwoordig staan de gebouwen leeg – maar vol geschiedenis.
Vlak ernaast: de voormalige psychiatrische instelling van Hartwood, ooit geopend als Lanark District Asylum. Toen het in 1895 in gebruik werd genomen, was het een van de grootste psychiatrische ziekenhuizen van Europa. Met eigen landbouw, werkplaatsen, zelfs een eigen spoorverbinding. Patiënten leefden hier vaak hun hele leven – afgezonderd, maar verzorgd.
Het werd behandeld met de methoden van die tijd: elektroshocks, lobotomie, dwangbuizen en arbeidstherapie. In de jaren zeventig begonnen de eerste protesten van patiënten die betere omstandigheden eisten. Geleidelijk werd het systeem hervormd. Vandaag is Hartwood verlaten – maar zijn geschiedenis blijft voelbaar.
Filmset met kippenvel: Outlander & Co.
Wat velen niet weten: het voormalige Hartwood Hospital is een populaire filmlocatie. De indrukwekkende Victoriaanse architectuur, de lange, kronkelende gangen, de verweerde zandstenen muren – dit alles trekt filmteams aan.
Hier werden scènes gedraaid van de succesvolle serie “Outlander”. Ook Britse true-crime documentaires en mystery series maken gebruik van het terrein. En als je hier staat, begrijp je meteen waarom.
Het oude doktershuis – stille getuige van het dagelijks leven
Naast het hoofdgebouw staat het voormalige doktershuis. Hier woonden ooit de artsen die dag en nacht klaarstonden voor hun patiënten. Tegenwoordig is het huis verlaten. De ramen zijn blind, het dak is ingestort – maar iets lijkt hier nog levend. Misschien herinneringen. Misschien meer.
De begraafplaats van Hartwood: naamloze graven
Een oudere man spreekt ons aan. Hij wil ons iets laten zien. Nieuwsgierig volgen we hem door hoog gras. Al snel staan we voor de begraafplaats van de kliniek – een bijna vergeten plek.
Hier rusten 1.251 mensen. Patiënten en artsen. Maar alleen de artsen kregen grafstenen. De patiënten liggen onder eenvoudige metalen platen, vaak meerdere samen begraven.
De platen dragen nummers, soms ook namen, geboorte- en overlijdensdata. Maar alles oogt anoniem, nuchter. Geen herdenking. Geen bloemen. Alleen roestige borden in het hoge gras.
De man vertelt ons verhalen over individuele namen. Plotseling krijgt elk nummer een gezicht. We staan stil – ontroerd, verdrietig, nadenkend.
Ontbijt in de camper – en dan weer verder
Na deze diep ontroerende ervaring versterken we ons met een ontbijt uit de Omnia-oven. Lekker en gezond. Tijd om verder te gaan – we willen naar de zee.
Dunnottar Castle: Drama, legendes, dronevluchten
Ons doel: Stonehaven. Daar troont Dunnottar Castle hoog op een rotsklif. Majestueus, dramatisch – omringd door de wilde kust.
In 1651 verborgen de Schotten hier hun kroonjuwelen voor het leger van Cromwell. Het kasteel werd belegerd – maar de juwelen werden door een moedige domineesvrouw in een mand naar buiten gesmokkeld.
Als we aankomen, is het kasteel gesloten. Maar dat heeft ook voordelen: we mogen de drone starten. En wat voor beelden vangen we daarmee – adembenemend!
Staanplaats in Aberdeen: dolfijnen en vossen
's Avonds bereiken we Aberdeen en vinden een staanplaats direct aan zee. Nauwelijks aangekomen, ontdekt Kirsten met de camera drie dolfijnen die door de baai zwemmen. Een magisch moment.
Kort daarna sluipen twee nieuwsgierige vossen rond onze camper – geen schroom, geen haast. Gewoon natuur, heel dichtbij.
We sluiten de dag af met uitzicht op de golven en een glas wijn.
Vooruitblik: meer Schotland, meer magie
Wat een eerste dag! Van stress tot verlaten plekken en magische natuurmomenten – Schotland heeft ons vanaf het eerste moment gegrepen.
In het volgende deel gaan we verder naar Isle of Skye, naar zeehonden, kastelen en dramatische kustwegen.